ระบบสืบค้นข้อมูลออนไลน์
(OPAC)
ระบบสืบค้นข้อมูลออนไลน์
(OPAC : Online Public Access Catalog) ของ เมจิก ไลบรารี
เป็นระบบสืบค้น
ข้อมูล ที่แบ่งการทำงานเป็นสองส่วน ได้แก่ ระบบสืบค้นข้อมูลของบรรณารักษ์
(OPAC Client) และระบบ สืบค้นข้อมูล ของสมาชิก
(Web OPAC) โดยที่ระบบ OPAC Client จะช่วยให้บรรณารักษ์สืบค้นข้อมูลเพื่อ
นำข้อมูลที่สืบค้นไป ปรับปรุงแก้ไขในระบบงานอื่น ๆ เช่น
ระบบงาน Cataloging, Acquisition เป็นต้น
ส่วน ระบบ Web OPAC นั้น เป็นระบบที่ช่วยอำนวยความสะดวกให้สมาชิกและผู้ใช้บริการห้องสมุดสามารถเข้าถึงฐานข้อมูลของห้อง
สมุดได้ จากระบบเครือข่ายแบบออนไลน์ทันที
( Real time) โดยการเข้าถึงข้อมูลผ่านหน้าจอ
Web
Browser ทั่วไป อาทิ โปรแกรม Internet Explorer, Netscape
เป็นต้น โดยเข้าถึงข้อมูลได้ทั้งภายใน
ห้องสมุดผ่านเครือข่ายอินทรา เน็ต และภายนอกห้องสมุดผ่านเครือข่ายอินเตอร์เน็ต
(กรณีที่ห้องสมุด
มีบริการ)
ระบบสืบค้นออนไลน์สำหรับบรรณารักษ์
(OPAC Client)
เป็นระบบสืบค้นข้อมูลส่วนของบรรณารักษ์
สำหรับการค้นหาข้อมูลบรรณานุกรมเพื่อนำข้อมูลมาแก้ไข
ปรับปรุง
(Edit & Update) หรือส่งออก (Export) โดยติดตั้งที่เครื่องคอมพิวเตอร์ของบรรณารักษ์บนระบบปฏิบัติ
การแบบ
Windows 98, ME, NT, 2000 หรือ Windows XP การใช้งานระบบนี้จะใช้เพื่อสืบค้นข้อมูลบรรณานุ
กรมจาก
เขตข้อมูลที่กำหนด เช่น หัวเรื่อง, ชื่อผู้แต่ง เป็นต้น แล้วส่งข้อมูลที่ต้องการไปแก้ไขปรับปรุงยังระบบ
งานที่ต้อง
การแก้ไข เช่น ระบบบาร์โค้ด Cataloging, Acquisition และ Serials
Control
ระบบสืบค้นออนไลน์สำหรับผู้ใช้บริการ
(Web OPAC)
เป็นระบบสืบค้นข้อมูลสำหรับผู้ใช้บริการห้องสมุด
ที่ทำงานบน Web Browser ทั่วไป เช่น Internet Explorer
และ
Netscape เป็นต้น ทำให้ผู้ใช้ไม่จำเป็นต้องติดตั้งโปรแกรมสืบค้นข้อมูลลงในเครื่องคอมพิวเตอร์สืบค้น
ข้อมูล
และการติดตั้งในลักษณะนี้จะทำให้ระบบรองรับการทำงานร่วมกับระบบปฏิบัติการของเครื่องคอมพิวเตอร์
สืบค้น
ได้อย่างหลากหลาย อาทิ Windows 98, ME, NT, 2000,
XP และ Linux เป็นต้น
การทำงานของระบบ Web
OPAC รองรับการทำงานทั้งในระบบอินทราเน็ตและอินเตอร์เน็ตอย่าง
สมบูรณ์ แบบ ผู้ใช้สามารถสืบค้นข้อมูล
ภายในห้องสมุดได้ในลักษณะเดียวกับการเข้าถึงข้อมูลผ่านเครือข่ายอินเตอร์
เน็ตทำให้ง่ายต่อการสร้างความเข้าใจ
หลากหลายวิธี.. เพื่อผลลัพธ์ที่ถูกต้อง
Web OPAC ของ เมจิก ไลบรารี เปิดโอกาสให้ผู้ใช้บริการสามารถสืบค้นข้อมูลได้จากฐานข้อมูลบรร
ณานุกรม หลากหลายวิธี ทั้งนี้ เพื่อให้ผู้ใช้บริการได้รับคำตอบของการสืบค้นที่ถูกต้องตรงตามความต้องการมากที่สุด
เช่น
การสืบค้นแบบขึ้นต้นด้วย
หรือ ไล่เรียง
(Begin with or Browse Search)
เป็นการสืบค้นข้อมูลที่ไม่สลับซับซ้อน
ผู้ใช้เพียงแต่ป้อนบางส่วนของคำค้นที่ต้องการลงในช่องกรอกคำค้น
และ
เลือกแนวสืบค้นให้ตรงกับความต้องการเท่านั้น แนวสืบค้นทั่วไปที่ระบบมีให้
ได้แก่ ชื่อเรื่อง,
ชื่อผู้แต่ง, หัวเรื่อง, เลขมาตรฐานสากล, สำนักพิมพ์ เช่น
ต้องการค้นหนังสือเรื่อง "ข้างหลังภาพ" ผู้ใช้เพียงป้อนข้อมูลการ
สืบค้น "ข้างหลัง" ในแนวสืบค้น "ชื่อเรื่อง"
หรือป้อนข้อมูล "ศรีบูรพา" ในแนวสืบค้น "ชื่อผู้แต่ง"
เท่านั้น นอก จากนี้ ห้องสมุดสามารถกำหนดแนวสืบค้นเปลี่ยนแปลงเพิ่มเติมได้ตามความต้องการ
การสืบค้นแบบตรงตัว (Exact Match
Search)
บางกรณี ผู้ใช้บริการทราบดีว่าต้องการหนังสือเลข
ISBN หรือ ISSN หรือ มีเลขเรียกหนังสือที่เคยยืมไป ใช้
บริการ ในกรณีนี้ ผู้ใช้สามารถสืบค้นแบบตรงตัวได้ทันทีเพื่อการสืบค้นที่รวดเร็ว
การสืบค้นคำ หรือ วลี (Word Search)
สำหรับสืบค้นจากคำ หรือวลี ซึ่งผู้ใช้บริการอาจทราบข้อมูลเพียงบางส่วน
หรือในบางกรณีอาจใช้เพื่อสืบค้นข้อมูล
กว้าง ๆ ก่อนค้นข้อมูลในรายละเอียดภายหลัง เช่น
สืบค้นคำว่า "เศรษฐกิจ" จากทุกแนวสืบค้น
หนังสือเรื่อง
"ภาพรวมเศรษฐกิจไทยหลังพ้นวิกฤต IMF" จะเป็นส่วนหนึ่งของผลการสืบค้นที่ได้รับ
การสืบค้นแบบสร้างเงื่อนไข (Boolean
Search)
เป็นการสร้างเงื่อนไขการสืบค้นให้กับการสืบค้นแบบคำ
หรือวลี โดยกำหนดเงื่อนไข และ, หรือ, ไม่ (And,
Or, Not) และการสร้างเงื่อนไขการสืบค้นแบบคำติดกัน (Adjacent)
และคำไม่ติดกัน (With) เพื่อจำกัดผลการสืบค้น ให้ตรงกับความต้องการยิ่งขึ้น
การสืบค้นแบบสร้างเงื่อนไขนี้
ผู้ใช้บริการสามารถสร้างเงื่อนไขได้จากหลายแนวสืบค้น โดยกำหนดให้มีแนว
สืบค้นแตกต่างกันได้ถึง 5 แนวสืบค้น
การสืบค้นแบบตัดคำ (Truncation
Search)
สำหรับคำในภาษาอังกฤษบางคำซึ่งมีรากศัพท์พื้นฐานเดียวกัน
ความหมายเดียวกัน แต่ผันไปตามรูปแบบทาง
ภาษา เช่น Compute, Computer, Computerize, Computerization
ในกรณีที่ผู้ใช้ต้องการสืบค้นคำเหล่านี้ ผู้ใช้
บริการสามารถใช้ระบบการสืบค้นแบบตัดคำ (Truncation Search)
ช่วยในการสืบค้นได้ โดยป้อนคำค้นว่า
"Compute*" ระบบจะแสดงผลลัพธ์ของข้อมูลที่มีคำว่า
Compute, Computer, Computerize, Computerization
ทั้งหมด
การสืบค้นแบบฐานข้อมูลเต็มรูป
(Full Text Search)
ห้องสมุดบางแห่งอาจมีการให้บริการฐานข้อมูลเต็มรูป
(Full Text) เช่น ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์,
ฐานข้อมูลงาน วิจัย เป็นต้น เมจิก ไลบรารี มีระบบจัดเก็บข้อมูลเต็มรูปต่างหากจากระบบห้องสมุดปกติ
หรืออาจมีการจัดเก็บ ฐานข้อมูลเว็บไซต์ต่าง ๆ สำหรับใช้เพื่อการอ้างอิงการค้นข้อมูล การจำกัดผลการสืบค้น
(Limit Search) และถ้า ผลลัพธ์จากการสืบค้นยังมากเกินไป
ผู้ใช้สามารถจำกัดการสืบค้นได้โดยจำกัดจากเขตข้อมูลของประเภทของ
ทรัพยากรสารสนเทศ, ชื่อห้องสมุด (กรณีที่เป็นห้องสมุดเครือข่าย),
สถานที่เก็บทรัพยากรสารนิเทศ และ
ปีที่ พิมพ์ เพื่อให้ได้ผลลัพธ์ของการสืบค้นที่เฉพาะเจาะจงมากยิ่งขึ้น
การแสดงผลการสืบค้นแบบ
Graphic
การแสดงผลการสืบค้นของ เมจิก ไลบรารี
จะแสดงผลการสืบค้นเป็น 3 ระดับ ตามลำดับการเข้าถึงข้อมูล ได้แก่
การแสดงผลการสืบค้นแบบย่อ (Summary
Display)
เป็นการแสดงรายละเอียดข้อมูลครั้งแรกที่ทำการสืบค้น ซึ่งจะแสดงรายละเอียดของประเภททรัพยากรสาร
นิเทศ (เป็นรูปแบบ Icons), ชื่อเรื่อง, ชื่อผู้แต่ง, เลขหมู่
และจำนวนฉบับของทรัพยากรสารนิเทศที่มีให้บริการ
ในห้องสมุดการแสดงผลการสืบค้นแบบย่อนี้ เพื่อให้ผู้ใช้ตรวจสอบผลลัพธ์ของการสืบค้นว่าข้อมูลใดที่ตรงตาม
ความต้องการเพื่อเข้าไปดูรายละเอียดข้อมูลเพิ่มเติมในการแสดงผลแบบบรรณานุกรมต่อไป
การแสดงผลการสืบค้นแบบบรรณานุกรม
(Bibliographic Display)
เป็นการแสดงรายละเอียดข้อมูลแบบบรรณานุกรมเมื่อผู้ใช้เข้าไปดูรายละเอียดของข้อมูลจากการแสดงผลการ
สืบค้นแบบย่อ ข้อมูลที่ได้รับจะเป็นรายละเอียดเกือบทั้งหมดของระเบียนข้อมูลบรรณานุกรมนั้น
อาทิ ประเภท
ของทรัพยากรสารสนเทศ, เลข ISBN/ISSN, เรียกหนังสือ,
ชื่อผู้แต่ง, หัวเรื่อง, จำนวนฉบับที่มีให้บริการ,
สถานที่เก็บ, หมายเลขบาร์โค้ดของทรัพยากรฯ, สถานะของทรัพยากรฯ,
กำหนดรับคืนทรัพยากรฯ ที่ให้ยืม
เป็นต้น
การแสดงผลในแบบนี้ ผู้ใช้บริการสามารถเข้าถึงข้อมูลที่มีความเกี่ยวเนื่องกันของ
Authority Control File ได้
เช่น ผู้แต่ง, ชื่อเรื่อง, หัวเรื่อง เป็นต้น หากต้องการสืบค้นว่าผู้แต่งท่านนี้มีหนังสืออะไรในห้องสมุดอีกบ้าง
ผู้ใช้ เพียงคลิ๊กเมาส์ที่ชื่อผู้แต่ง ระบบจะทำการสืบค้นรายชื่อทรัพยากรฯ
ที่มีชื่อผู้แต่งที่สืบค้นทันที หากห้องสมุดมี
ทรัพยากรสารนิเทศที่เป็นแฟ้มข้อมูลอิเล็คทรอนิคส์แนบกับข้อมูลบรรณานุกรม
และต้องการ เผยแพร่ให้ผู้ใช้ บริการได้ใช้
ผู้ใช้บริการจะสามารถเข้าถึงแฟ้มข้อมูลอิเล็คทรอนิคส์นั้นได้ทันที
โดยใช้งานผ่าน เครือข่าย
อินทราเน็ต หรืออินเตอร์เน็ต
การแสดงผลการสืบค้นแบบเต็มรูป
(MARC Display)
เนื่องจากการแสดงผลแบบบรรณานุกรมจะนำข้อมูลบางส่วนมาแสดง
ดังนั้น ระบบการแสดงผลการสืบค้นแบบ
เต็มรูปจึงเป็นการแสดงนำรายละเอียดทั้งหมดของข้อมูลบรรณานุกรมมาแสดงในรูปแบบ
MARC เพื่อให้ผู้ใช้ ที่ต้องการดูรายละเอียดข้อมูลที่ไม่แสดงในการแสดงผลแบบบรรณานุกรมสามารถนำไปใช้ได้
สั่งทุกอย่างจากทางไกล
ในระบบสืบค้นออนไลน์ของ เมจิก
ไลบรารี นั้น สมาชิกของห้องสมุดสามารถติดต่อกับห้องสมุดผ่านเครื่องคอม
พิวเตอร์และเครือข่ายอินเตอร์เน็ตได้เกือบทุกกรณี อาทิ สืบค้นข้อมูลทรัพยากรสารนิเทศ,
เปลี่ยนรหัสผ่านของ ตนเอง, ตรวจสอบสมาชิกภาพ, ตรวจสอบค่าปรับค้างชำระ,
ตรวจสอบประวัติการยืมคืน, ตรวจสอบหนังสือค้าง
ส่ง, จองหนังสือ, ตรวจสอบสถานะการจอง, ยกเลิกการจอง, ต่ออายุการยืม,
แนะนำหนังสือใหม่, การแนะนำการ ให้บริการของห้องสมุด, ตรวจสอบหนังสือใหม่
เป็นต้น
สะดวกด้วยระบบช่วยเหลือแบบออนไลน์
อีกหนึ่งความสะดวกที่ เมจิก ไลบรารี
นำเสนอให้กับผู้ใช้บริการระบบสืบค้น ด้วยระบบช่วยเหลือแบบออนไลน์
(On Line Help) ผ่านเครือข่ายอินเตอร์เน็ตที่ผู้ใช้บริการสามารถศึกษาวิธีการใช้ระบบสืบค้น
ได้อย่างง่ายดาย ในรูปแบบ HTML ซึ่งบรรณารักษ์สามารถปรับแก้เองได้ทั้งภาษาไทยและภาษาอังกฤษ
พร้อมภาพประกอบ
โยงใยการสืบค้นไปยังเครือข่ายทั่วโลก
เสริมความสมบูรณ์ของการสืบค้นด้วยฟังก์ชันการสืบค้นมาตรฐาน
Z39.50 Protocol ซึ่ง เมจิก ไลบรารี พร้อม
ให้บริการทั้ง Z39.50 Server, Z39.50 Gateway,
Z39.50 Web และ Z39.50 Client ซึ่งจะช่วยให้ผู้ใช้
เมจิก ไลบรารี สามารถเข้าถึงเครื่องคอมพิวเตอร์แม่ข่ายของห้องสมุดอื่น
และสร้างเครือข่ายการสืบค้นระหว่างห้อง
สมุดทั้งในและต่างประเทศทำได้อย่างง่ายดาย
